Damak Haritası Hakkında Temel Bilgiler |
Churchill Boyu Nedir
Puro kültüründe Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü işaret eder. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi tanımlar; çoğu zaman bir saati bulur. Seyahat boyu punch 48 ile punch 8-9-8 puro gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı kolayca görülür. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini mümkün kılar ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için yerinde bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta sabırlı davranmak tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri ayırt etmenizi sağlar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra dengelenmesini ve ortadaki dolu bölümün ortaya çıkmasını beklemek de kolaylaşır.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini büyütür ve dumanı dengeler. Geniş çaplı punch kutusu bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke gövdesi ise aynı kalınlık düşüncesini farklı bir biçimde gösterir. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun ağırlaştığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha kolay takip edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda telaşa gelmeyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda bıraktığı iz belirginleştiği için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek gerekir. Seksen dakikayı aşabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden yarıda kalırsa keyfi dağılır. Punch mantua kutusu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti hak eder. Küba short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu temsil eder ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü tercih etmek akla yatkın bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan düzenlemek de işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi uzatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için rahat bir nefesle koltuğa gömülmek yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da iyi bir kitabın eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile farklılaşır. Gigante punch kutusu bu sınıfa dahil olur ve koyu harmanını geniş kesitte bolca yayar. Super selection nasıl ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl yönlendirdiğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki dizilişidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey kalmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı denemek pratik bir yoldur. Blackbird robusto sampler altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda deneme fırsatı verir. Cao robusto seçkisi ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey aşar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman ister. Her denemenin ardından birkaç kelime tutmak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye düşünmek gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl yönlendirdiğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama değeceğine karar vermek çok daha netleşir, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut tecrübe toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Kalın Çaplı Puroda Yavaş Yanma
6x60 sampler kutusu kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına olanak tanır. İnspirado red gigante nasıl ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro sakin ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma dönüştürür. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yumuşak bir his oluşturur. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak zorlaşabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı eşit kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek çoğu zaman yeterlidir. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır hale getirmez, yalnızca daha geniş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha başarılı yanar. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha tutarlı olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz olmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk tercih etmek tada koku bulaşmasını azaltır. Undercrown coronets puro gibi küçük bir boy çok kolay toparlanır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina puro kutusu gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli davranmayı gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı yumuşatır, tadın her aşamada daha net kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe taşımak da bitişe kadar temiz bir tat bırakır, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar özenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine dayanır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen açılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için önerilen aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur puro ile quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir arşiv kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici yerleştirirken damıtık su kullanmak doğrudur. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı tanımak da iyidir. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle karşılaştırmak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir sıra koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da imkan tanır.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Sivri uçlu belicoso royal dumanı dar bir noktada sıkıştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net gelir. Capitolio puro nasıl gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya çıkarır. Düz uç kesimi sadeleştirir, sivri uç ise dikkat bekler. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman yoğunlaşır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye yayılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı azaltır. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve damağa kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında sınamak en doğru karardır.
Puro Akşamı İçin Eşlik Seçimi
Uzun bir puroyu keyifle içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin gözde seçimidir; su ya da soda ise damağı temizler. Bal mumu tonlu clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Ballı tütünlü coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere uyar. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre beklemek akıllıcadır. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman ağırlaşır. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro kendiliğinden akar, yalnız içildiğinde ise daha dikkatli tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da deneyimi tamamlar, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak deneyimi güzelleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.